کوهنورد و کوه گرفتگي

امروزه وسائل سريع نقل و انتقال، مانند تله کابين ها، تله سي يژها و... سبب شيوع عوارضي ناشي از ارتفاع زياد در بسياري از کوهنوردان و کوه پيمايان حساس شده است. کمي فرصت براي تطابق شخص با تغييرات اختلاف ارتفاع، فعاليت بدني و ميزان سلامتي جسمي در بروز و شدت اختلالات حاد يا مزمن ناشي از «هيپوکسي» مربوط به ارتفاعات بيش از ۶۰۰۰ متر تاثير دارد.

در افراد مختلف ميزان تحمل به «هيپوکسي» فوق العاده متفاوت است. بيماران دچار بيماري سيکل سل در صورت صعود به ارتفاع در معرض خطر يک بحران دردناک ناشي از «هيپوکسي» قرار مي گيرند و در صورت عدم سابقه صعود بايد از کوهنوردي پرهيز کنند

 کوه گرفتگي حاد ؟

مظاهر اوليه بيماري شامل گيجي، سردرد، سستي فوق العاده، خواب آلودگي، احساس سرما، تهوع، استفراغ، پريدگي رنگ صورت، تنگي نفس و سيانوز است. در مرحله بعدي برافروختگي صورت، تحريک پذيري، اشکال در تمرکز حواس، سرگيجه، طنين گوش، اختلالات بينايي(گاه خونريزي شبکيه) و شنوائي، بي اشتهائي، بي خوابي، شدت تنگي نفس و ضعف عمومي هنگام حرکت، شدت سردرد، طپش قلب، تنفس شين ستوکس و کاهش وزن عارض مي گردد.

انجام تنفس عميق در فواصل معين مي تواند علائم را بهبود بخشد. در اکثر افراد اين علائم ظرف ۱تا۲ ساعت از بين مي رود اما در بعضي موارد ممکن است علائم به صورت شديد و مداوم باقي بماند تا آن حد که شخص مجبور شود به منطقه کم ارتفاع مراجعت نمايد.

مصرف اکسيژن غالبا علائم حاد کوه گرفتگي را مرتفع مي کند. در افراد بي خواب و تحريک پذير استعمال مواد آرامبخش و خواب آور مفيد است. تدابير پيشگيري عبارت است از استراحت و خواب کافي در روز قبل از حرکت، مصرف غذاي کم، پرهيز از الکل، توتون و حرکات فيزيکي غيرلازم در طول سفر، ممکن است از بروز علائم کوه گرفتگي پيشگيري نمايد يا آنها را تخفيف دهد.

 خيز ريوي حاد ناشي از ارتفاع زياد؟

اين عارضه خطرناک معمولا در ارتفاعات بالاتر از ۴۵۰۰ متر ديده مي شود. اولين آثار ريوي ۶تا۱۲ ساعت بعد از رسيدن به نقطه مرتفع ظاهر مي شود و شامل سرفه ها متوالي خشک، تنگي نفس هنگام استراحت و سنگيني و فشار بر قفسه صدري است. پس از اين مرحله خس خس سينه،اورتوپنه و هموپتيزي ممکن است ديده شود.

درمان؟

شناخت هرچه زودتر علائم اوليه شخص را قادر مي سازد قبل از خيز شديد و ناتوان کننده ريوي به تنهايي يا کمک ديگران به سطوح پائين تر برگردد. برگشت سريع به ۳۵۰۰متر پائين تر ممکن است علائم را بهبود بخشد.درمان شامل استراحت در بستر به شکل تکيه دادن پشت و فرود و کاهش ارتفاع است کرد.